Trong dòng chảy chuyển đổi số quốc gia, những đột phá công nghệ trong y tế không chỉ đến từ bệnh viện hay thiết bị hiện đại, mà còn từ nền tảng hạ tầng kỹ thuật số. Một minh chứng rõ nét là mô hình vận chuyển máu, mẫu bệnh phẩm và thuốc bằng thiết bị bay không người lái đang được thí điểm tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang.
Đằng sau những chuyến bay an toàn ấy là sự đóng góp quan trọng của Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam với hạ tầng trạm định vị vệ tinh quốc gia (VNGEONET), tạo nền tảng bảo đảm độ chính xác và an toàn bay.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh tham quan khu vực ứng dụng UAV trong vận chuyển y tế tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang. Ảnh: Minh Quyết/TTXVN.
Trong chuyến thăm và chúc mừng Bệnh viện Đa khoa Đức Giang nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2) vừa qua, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đã đánh giá cao những kết quả nổi bật của Bệnh viện trong năm 2025. Với quy mô 45 khoa phòng, hơn 1.000 cán bộ y tế, bệnh viện đã thực hiện gần 468.000 lượt khám bệnh và hơn 12.600 ca phẫu thuật, cho thấy sự phát triển toàn diện cả về chuyên môn lẫn quản trị.
Đặc biệt, dấu ấn kỹ thuật cao của bệnh viện ngày càng rõ nét với việc thực hiện thành công 30 ca ghép thận, tiếp tục triển khai các kỹ thuật chuyên sâu như ghép giác mạc, can thiệp mạch não. Những thành tựu này không chỉ giảm tải cho tuyến Trung ương mà còn mở rộng cơ hội điều trị chất lượng cao ngay tại Thủ đô.
Song, điểm nhấn quan trọng hơn cả là tinh thần tiên phong trong chuyển đổi số. Từ bệnh án điện tử, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán hình ảnh đến việc thí điểm vận chuyển y tế bằng UAV, Bệnh viện Đức Giang đang từng bước tiến tới mô hình “bệnh viện thông minh”.
Đáng chú ý, Chương trình thí điểm vận chuyển mẫu bệnh phẩm, máu, thuốc và vật tư y tế bằng UAV được triển khai từ tháng 1 đến tháng 3/2026, kết nối bệnh viện với nhiều cơ sở y tế tại Gia Lâm, Đông Anh, Bắc Thăng Long và các trạm y tế xã.
Mục tiêu của mô hình là rút ngắn thời gian vận chuyển, tăng tính chủ động trong xử lý chuyên môn, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu hoặc khi giao thông đô thị ùn tắc. Khi mẫu xét nghiệm được vận chuyển nhanh và bảo đảm điều kiện bảo quản, người bệnh nhận kết quả sớm hơn, giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị kịp thời.
Thiết bị bay không người lái vận chuyển thuốc men được triển khai thí điểm từ Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đến trạm y tế phường. Ảnh: VGP.
Theo lãnh đạo bệnh viện, hoạt động bay được tổ chức nghiêm ngặt với khung giờ cố định, độ cao tối đa 120 m, hành lang bay dưới 100 m, mỗi ngày tối đa hai tuyến bay nhằm kiểm soát rủi ro. UAV được tích hợp camera giám sát hành trình theo thời gian thực, khoang chứa chuyên dụng bảo đảm tiêu chuẩn y tế.
Tuy nhiên, để những chuyến bay này thực sự an toàn, ổn định và có thể mở rộng trong tương lai, yếu tố quyết định không chỉ là thiết bị hay quy trình vận hành, mà còn là độ chính xác định vị và kiểm soát không gian bay.
Trong mô hình vận chuyển y tế bằng UAV, hạ tầng định vị vệ tinh quốc gia (VNGEONET) do Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam cung cấp giữ vai trò nền tảng.
Mạng lưới gồm 65 trạm CORS hoạt động liên tục trên phạm vi cả nước, cung cấp số hiệu chỉnh GNSS theo thời gian thực với độ chính xác tới centimet. Nhờ đó, vị trí UAV được xác định ổn định trong suốt hành trình, bảo đảm thiết bị bay tuân thủ đúng hành lang kỹ thuật và giảm thiểu sai số trong môi trường đô thị phức tạp.
Độ chính xác định vị này là điều kiện quan trọng để phòng tránh xung đột không gian, hạn chế rủi ro va chạm và duy trì an toàn bay - yếu tố đặc biệt cần thiết đối với các chuyến vận chuyển y tế, nơi tốc độ xử lý phải đi kèm yêu cầu an toàn nghiêm ngặt. Khi dữ liệu định vị được cung cấp liên tục và tin cậy, UAV có thể vận hành ổn định ngay cả trong điều kiện tắc đường ở Thủ đô, góp phần rút ngắn thời gian luân chuyển mẫu xét nghiệm và vật tư y tế.
Song song với hạ tầng định vị chính xác, MobiFone cung cấp mạng 5G phục vụ truyền dữ liệu thời gian thực giữa thiết bị bay và trung tâm điều hành. Sự kết hợp giữa định vị GNSS hiệu chỉnh từ VNGEONET và kết nối tốc độ cao tạo nên một nền tảng công nghệ đồng bộ, giúp kiểm soát hành trình bay, duy trì ổn định tín hiệu và nâng cao độ tin cậy của toàn bộ quy trình vận chuyển.
Mạng lưới VNGEONET do Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam xây dựng với tổng cộng 65 trạm được lắp đặt trải rộng khắp lãnh thổ Việt Nam. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Không chỉ phục vụ riêng lĩnh vực y tế, VNGEONET còn là hạ tầng dữ liệu không gian quan trọng cho nhiều lĩnh vực chuyển đổi số như giao thông thông minh, đô thị số, nông nghiệp chính xác và giám sát tài nguyên.
Việc hệ thống này tham gia vào mô hình UAV y tế cho thấy vai trò ngày càng rộng của dữ liệu không gian địa lý trong đời sống, là thành phần thiết yếu trong các dịch vụ công nghệ hiện đại
Theo định hướng của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Bệnh viện Đức Giang cần tiếp tục phát triển các trung tâm chuyên sâu chiến lược như Huyết học và Tế bào gốc, Trung tâm Ghép tạng, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, qua đó hình thành hệ sinh thái kỹ thuật cao khu vực phía đông bắc Thủ đô.
Việc tiên phong triển khai UAV trong ngành y tế không chỉ là một sáng kiến công nghệ đơn lẻ, mà là bước đi chiến lược trong lộ trình xây dựng bệnh viện thông minh, tối ưu logistics y tế và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ chất lượng cao cho người dân.
Ở góc độ rộng hơn, đây cũng là minh chứng cho vai trò của hạ tầng dữ liệu không gian quốc gia trong các lĩnh vực đời sống. Từ những trạm định vị vệ tinh tưởng chừng xa xôi, VNGEONET đang góp phần trực tiếp vào việc cứu người, rút ngắn thời gian điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.